Działający na placu budowy archeolodzy z Muzeum im. Jana Kasprowicza Elżbieta Jarzęcka, Patryk Smudzinski i Marcin Woźniak (kierujący badaniami) obok reliktów osady ludności kultury łużyckiej z początków epoki żelaza odkryli pozostałości drogi, której podbudowę stanowił gruz powstały z „przerobu” żydowskich nagrobków na materiał brukarski.    

Zlokalizowana droga służyła jako dojazd od strony zaplecza budynku Rejencji Inowrocławskiej oraz do znajdującej się tam szczeliny przeciwlotniczej. Odnaleziono 199 fragmentów macew opatrzonych hebrajskimi i niemieckimi inskrypcjami oraz zdobieniami. Były to m.in. elementy wieńczące nagrobki w formie typowych dla macew półkolistych szczytów oraz trójkątnych tympanonów z akroterionami. Elementy te jako trudne do wykorzystania odrzucono podczas przekuwania macew na płyty chodnikowe.    

Zgodnie z archeologiczną metodyką wszystkie odnalezione żydowskie zabytki sepulkralne skatalogowano, opisano i sfotografowano. Stworzono pierwszą wersję muzealnego inwentarza macew, rozwijaną w czasie późniejszych badań. Wiosną 2009 r. Muzeum im. Jana Kasprowicza rozpoczęło odyseję, której finałem była budowa lapidarium w 2022 r.   Dwa lata później, na tyłach III LO, ponownie pojawili się archeolodzy z Muzeum im. Jana Kasprowicza. Budowie dróg dojazdowych i parkingu na zapleczu szkoły towarzyszyły nadzory archeologiczne (prowadzone przez ekspedycję muzeum w składzie Marek Stawicki i Marcin Woźniak – kierownik badań).    

Prace budowlane odsłoniły kolejny fragment niemieckiej drogi wybudowanej na żydowskim cmentarnym gruzie. Z odcinka długości 27 m wydobyto prawie 500 fragmentów macew, które ponownie zdeponowano na terenie inowrocławskiego muzeum. Były wśród nich ułamki nagrobków o barokowej ornamentyce, m.in. znanej z ikonografii macewy rabina Mojżesza Arona Levy'ego z 1799 r. Przy okazji zabrano widoczne ułamki macew wykorzystane jako elementy przyszkolnego ogródka skalnego.    

W miejsce to archeolodzy powrócili w 2020 r. Dzięki współpracy powiatu inowrocławskiego i województwa kujawsko-pomorskiego zlikwidowano opaskę architektoniczną z płyt wyciętych z nagrobków, ułożoną przy wschodniej ścianie III LO. Wykonawcą prac byli archeolodzy Muzeum im. J. Kasprowicza E. Jarzęcka i M. Woźniak (kierujący pracami dyrektor muzeum). Na teren muzeum przewieziono 147 fragmentów macew, wśród których znalazło się 107 płyt dużych, w tym 52 z inskrypcjami, i 9 fragmentów wyjątkowych macew z „dzikich” kamieni polnych, prawdopodobnie fragmentów nagrobków najstarszych.