Małgorzata Nijak-Kucharska "Sztuka użytkowa - batiki i biżuteria"

Czym jest batik? To niezwykle stara technika barwienia tkanin. JEj śladów można doszukać się w różnych cywilizacjach. Choć  korzenie nie są dokładnie znane, jej mistrzowskie opanowanie przypisuje się mieszkańcom wysp indonezyjskich, w szczególności Jawy. W 2009 roku indonezyjski batik został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.  Do Europy zawędrował dzięki Holendrom, którzy przywieźli go ze swoich korzennych kolonii.

 

Batik to technika dekorowania tkanin, skóry, papieru, drewna i jajek poprzez pokrywanie  powierzchni wzorami z gorącego wosku  a następnie nadawanie koloru. Partie pokryte woskiem zachowają swój początkowy kolor. Części niezabezpieczone ulegają zafarbowaniu. Proces tworzenia batiku wymaga precyzji i cierpliwości. Niemożliwe jest wykonanie batiku z jednorazowego pokrycia powierzchni woskiem i malowania jednym kolorem. Gorący wosk szybko wnika w tkaninę a popełnione błędy są niemal niemożliwe do usunięcia. Kolejne warstwy barwników nakłada się na siebie od najjaśniejszego ku ciemnym kolorom, tak by z ich połączenia uzyskać pożądany efekt. Woskować można tylko suche tkaniny, trzeba więc poczekać aż poprzednia warstwa farby wyschnie. Pod koniec pracy wosk należy wytopić z materiału przez prasowanie lub wygotowanie. Końcowe prasowanie „ożywia” kolor. Farba w pęknięciach warstw wosku nadaje dziełom efekt specjalny, niemal niemożliwy do powtórzenia.

 

Batik zdobył dużą popularność w Polsce okresu międzywojennego. Obecnie ponownie zyskuje na popularności. Pierwotnie technika batiku służyła do tworzenia przedmiotów użytkowych, tkanin odzieżowych, chust, mebli itd. Prezentowana wystawa prac Małgorzaty Nijak-Kucharskiej jest obrazem sztuki w użyciu.